امام زمان علیه السلام در یک نگاه – بخش ۲

اللهم عجل لولیک الفرج
میلاد آخرین سفیر ولایت مبارک باد

نحوه ارتباط مردم با امام زمان
نحوه بهره‌مندی انسان‌ها از وجود مبارک امام زمان(عج) در عصر غیبت به بهره‌مندی از خورشید پشت ابر تشبیه شده است.
خورشید در منظومه شمسی مرکزیت دارد وکرات وسیارات به دور او حرکت می کنند چنان که وجود گرامی امام عصر مرکز نظام هستی است.
خورشید دارای دو نوع نور افشانی است:
۱ـ نورافشانی آشکار و مستقیم.
در آن اشعه خورشید به خوبی دیده می‌شود و آثار حیات بخش خورشید در رشد و نمو موجودات تولید گرما و … به طور مستقیم هویدا است.
۲ـ نورافشانی غیر مستقیم .
خورشید که از پشت ابر نورافشانی می‌کند. در این صورت، ابر مثل شیشه مات، نور مستقیم خورشید را گرفته، با پخش آن بسیاری از آثار تابش خورشید نیز مانند: تولید گرما، رویش و رشد گیاهان، تولید انرژی لازم برای حرکت و حیات، به بازنشستن درختان، وجود خواهد داشت. لذا در تشبیه امام عصر(عج) در زمان غیبت به خورشید پنهان در پشت ابر نکاتی استفاده می‌شود که برخی از آن‌ها عبارتند از:
الف: همان‌گونه که مردم از نور و گرمای خورشید هنگامی که پشت ابر است، به کلی محروم نیستند، از نور وجود معنویت خورشید ولایت نیز به کلی محروم نمی‌باشند.
ب: پنهان شدن خورشید از ناحیه خورشید نیست، بلکه به دلیل ابرهاست که میان دیدگان انسان‌ها و خورشید فاصله می‌شوند. غیبت امام زمان(عج) نیز از ناحیه او نیست بلکه موانعی در کار است که وجود قدرت‌های ستمگر از یک سو، و از سوی دیگر عدم آمادگی روحی و فکری توده‌های مردم از آن جمله‌اندوشاید مهم ترین دلیل ،گناهان شیعیانش باشد……
ج: خورشید برای همیشه پشت ابر باقی نخواهد ماند و پنهان شدن آن در پشت ابر نباید مایه یأس و ناامیدی گردد، همچنین نباید در اثر طولانی شدن غیبت امام عصر(عج) از ظهور او مأیوس گردید، بلکه، باید باامید به ظهور او خود را برای بهره‌مند شدن از نور وجود او به طور کامل آماده ساخت.
همان طوری که خورشید پشت ابر فایده‌های فراوانی دارد، وجود مقدس امام زمان(عج)، بسیاری از حوائج برطرف و بلاها دفع می‌شود.

راز طول عمر امام زمان(عج)
مجهول بودن حقیقت و ماهیت حیات.
پیری، قانونی طبیعی است، انعطاف‌پذیر و قابل تأخیر.
اصولاً، وجود استثناها در هر امری، از مسائل روشن و انکار ناپذیر است.
از دیدگاه تاریخی، تعبیرکنندگان فراوانی وجود دارند که طول عمرامام زمان را قابل درک می‌نمایند، مثل: حضرت نوحعلیه السلام که بنا به تصریح قرآن ۹۵۰ سال فقط پیامبر بوده است و حتماً عمر وی بیش از این بوده است. و همچنین داستان خضر پیامبر نیز که مصداقی دیگر از این اصل کلی است.
اگر از زاویه ایمان به غیبت، به این دیده بنگریم، پاسخ همه اعتراض‌ها و اشکال‌ها داده می‌شود زیرا تأثیرگذاری علل و عوامل طبیعی، به دست خداوند است:
«لا مُؤثّرَ فی الوجود الا الله»و اوست که اگر بخواهد شیشه را در بغل سنگ نگه می‌دارد، چگونه ازحفاظت وجود نازین حجت خدا وذخیره عالم آفرینش ناتوان است.
مکان و مسکن امام
پیش در بیان احتمالات موجود در مساله، یادآوری یک نکته ضروری است که:آیا منظور از غیبت حضرت حجت(عج) غیبت شخصی است،یا غیبت عنوانی؟
به عبارت دیگر، آیا آن حضرت، به گونه‌ای زندگی می‌کند که هیچ‌گاه به مردم در تماس نیست؟ یا اینکه آن حضرت با مردم معاشرت دارد، لکن به گونه‌ای ناشناس. بحث از مکان و مسکن آن حضرت، در هر دو فرض قابل بررسی است. روایاتی که در زمینه وجود دارند، چند دسته‌اند:
برخی از آنها محل خاص را تعیین نمی‌کند و جایگاه حضرت را در بیابان‌ها و کوه‌ها معرفی می‌کند.
دسته دوم روایاتی است که مناطق خاصی را به عنوان محل سکونت آن حضرت، نام می‌برند، مثل: مدینه و پیرامون آن یا مکه و پیرامون آن.
دسته سوم اخباری است که مانند دسته اول، جایگاه خاصی را نام نمی‌برد، ولی از وی به عنوان فردی که با مردم حشر و نشر دارد و به گونه‌ای ناشناس زندگی می‌کند، نام برده است.
وظایف مردم در دوران غیبت
در دوران غیبت امام عصر(عج) و شیعیان آن حضرت و شیفتگان دیدار طلعت یار وظایفی نسبت به وی دارند که برخی از آنها را یادآور می‌شویم:
۱- عمل به تکالیف دینی؛ مهمترین وظیفه امت آن است که برخلاف رضای امام(عج) کاری انجام ندهد و پیوشته در این فکر باشد که گفتار و کردارش مورد رضایت و تأیید آن حضرت بوده، موجبات رنجش خاطر آن حضرت را فراهم نسازد. بدیهی است که با انجام تکالیف دینی، می‌توانیم رضایت آن حضرت را که چیزی جز رضای خدا نیست کسب نماییم.
و از طرفی چون عالمان پارسای دینی و فقیهان عادل، نمایندگان امام زمان(عج) می‌باشند راه تحصیل رضایت و جلب نظر آن حضرت پیروی از آنان است، و در حقیقت رساله‌های علمیه (توضیح‌ المسائل) و کتابهای اخلاقی و تفسیری و کلامی، راه و رسم فکری و عملی ما را ترسیم کرده‌اند، به کار بستن آنها مایه جلب نظر و رضایت خاطر ولی عصر(عج) خواهد بود.
۲- محزون بودن به علّت محرومیت از دیدار؛چنان که دردعای ندبه آمده است:
«عَزِیزٌ عَلَیَّ أَنْ أَرَى الْخَلْقَ وَ لَا تُرَى وَ لَا أَسْمَعَ لَکَ حَسِیساً وَ لَا نَجْوَى».
«بر من گران است که مردم را ببینم و تو دیده نشوی، و سخن آشکار و پنهان تو را نشنوم».
۳- دعا کردن برای حفظ وجود مبارک آن حضرت؛ یکی از دعاهای رسیده، دعای معروف: «اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّک الْحُجَّهِ بْنِ الْحَسَن …» است؛
۴- انتظار فرج آن حضرت؛ آمادگی ظهور و اقامه‌ی حکومت عدل‌گستر؛
۵- صدقه دادن برای حفظ وجود مبارک امام عصر(عج)؛
۶- استمداد و استغاثه به آن حضرت در شداید و گرفتاری؛
۷- صلوات فرستادن برای تعجیل فرج؛ بهتر است اینگونه باشد:
«اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجّل فرجهم»؛
۸- خواندن زیارتنامه آن حضرت در روزهای جمعه؛ اول دعای مذکور چنین است: «السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا حُجَّهَ اللَّهِ فِی أَرْضِه…» که در کتابهای دعا از مفاتیح‌الجنان آمده است.
۹- به احترام نام گرامی آن حضرت از جای برخاستن؛
۱۰- انجام اعمال مستحبی و هدیه به آن حضرت؛ مانند: حج، عمره، قرائت قرآن و…
۱۱- توجه داشتن به آن حضرت در تمام کارهای روزانه؛
۱۲- خواندن دعای زیر که درخواستی جهت شناخت آن حضرت است؛ دعا چنین است:
«اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِیَّکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی رَسُولَکَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَاِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی».
ویژگی منتظران راستین
آنچه که از روایات واحادیث امامان معصوم (ع)استنباط می شودمنتظران واقعی وراستین دارای ویژگیها وخصالی هستندکه به چند مورد اشاره می شود:
۱- همواره در حال آمادگی نظامی هستند.طبق نصّ صریح قرآن کریم می فرماید:«وَاَعِدُّوا لَهُم مَاستَطُعتُم مِن قُوَه…..» سوره انفال،آیه ۶۰٫
در هر دوره وعصری بایدقدرت وتوان تسلیحاتی خود را برای مقابله با دشمنان ودفاع از حریم اسلام وقرآن حفظ نمود وارتقائ بخشید در دوران انتظارنیز همه منتظران بایددر اندیشه تقویت بنیه نظامی خویش باشند چرا که آن حضرت منتظران درمانده وضعیف وتن پرور رادوست نمی دارد واین دسته افراد قدرت یاری رساندن به آن حضرت رت نخواهند داشت.
۲- در یکی از زیارتها به شیعیان تعلیم داده شده که آمادگی نظامی خویش را از خداوند متعال طلب نمایند و چنین بگویند: خداوندا همچنان که دل مرا با یاد حجت خود «مهدی» آباد و زنده ساختی سلاح مرا نیز در راه یاری او آماده و آخته ساز.
۳- تولی و تبری داشتن آنهاست، یعنی دوستی در راه خدا و دوست داشتن دوستان خدا و پیشوایان دین و دشمنی در راه خدا و دشمن داشتن دشمنان خدا و پیشوایان دین. پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: خوشا به حال منتظرانی که به حضور قائم برسند آنان که پیش از قیام او نیز پیرو او هستند با دوست او عاشقانه دوستند و موافق و با دشمن او خصمانه دشمنند و مخالف.
۴- تکلیف اجتماعی خود را در زمان غیبت ترک نمی‌کنند، یعنی همانطوری که وظایف عبادی خود همچون نماز، روزه، حج… را انجام می‌دهند دستورات و وظایف اجتماعی خود نیز همچون امر به معروف و نهی از منکر و مبارزه با ظلم و جهاد را انجام می‌دهند.
۵- در راستای رسیدگی به مشکلات و مسائل مسلمانان و حمایت از گرسنگان و محرومان با تمام وجود تلاش می‌کنند.
۶- از اختلاف افکنی‌ها جلوگیری می‌کنند و در تمام صحنه‌های سرنوشت‌ساز حضور جدّی دارند.
۷- همه آنان در یک خط واحد که خط ولایت باشد هستند و همانطوری که ولایت تعدّد بردار نیست، منتظران واقعی نیز نباید در چند خط حرکت کنند.